Jak zmniejszyć zużycie energii w budynkach?

Po pierwsze, izolować cieplnie i nie dać energii „uciekać” z budynku na zewnątrz, albo latem przy chłodzeniu pomieszczeń, nie dać ciepłu z zewnątrz „wchodzić” do budynku. Określony poziom ochrony cieplnej budynku wymagany jest przez prawo, ale opłaci się stosować grubsze warstwy izolacji termicznej. Energia drożeje, więc każdy zapobiegliwy i ekonomicznie myślący inwestor bardzo starannie izoluje cieplnie swój budynek.

Drugie, to wykorzystywać energię ze źródeł odnawialnych. Za odnawialną energię nie musimy płacić. Słońce świeci z nieba, wiatr wieje za darmo, jak raz zapłaciliśmy za działkę pod budowę domu to ciepło geotermalne jej gruntu też możemy wykorzystywać przy pomocy pompy ciepła za darmo. Prawda, najpierw trzeba kupić urządzenia do pozyskiwania tej darmowej energii, co sporo kosztuje i niestety ciągle ogranicza wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych.

Po trzecie, efektywnie wykorzystywać energię. Kiedy poprzez dobrą izolację termiczną zmniejszy się ilość ciepła potrzebnego do utrzymania w pomieszczeniach pożądanej temperatury, wtedy staje się szczególnie ważne, aby to ciepło dostarczyć przy pomocy wysokosprawnej instalacji grzewczej. Zmniejszy to znów ilość paliw i energii, które będziemy musieli kupić.

Wg Europejskiej Agencji d/s Środowiska (European Environment Agency) w Unii Europejskiej w całkowitym zużyciu energii w budynkach 69% stanowi energia zużywana na ogrzewanie budynków, 15% na przygotowanie ciepłej wody, 11% na oświetlenie i napęd sprzętu elektrycznego i tylko 5% na gotowanie. Nasze krajowe oszacowania mówią, że w Polsce ogrzewanie stanowi aż 71,2% wszystich mieszkaniowych potrzeb energetycznych. Największy udział w zużyciu energii ma więc ogrzewanie budynków. Dlatego programy oszczędności energii i ograniczenia emisji dwutlenku węgla do atmosfery w pierwszej kolejnością zajmują się racjonalizacją zużycia paliw na cele ogrzewania mieszkań.

W UE15 (kraje Unii przed powiększeniem w 2004 r.) systematycznie spada średnie zużycie energii na ogrzewanie statystycznego mieszkania. Jest to efektem stosowania lepszych technik budowlanych i coraz to wiekszej termoizolacyjności nowo wznoszonych budynków. Mieszkania budowane obecnie potrzebują o 22% mniej energii na ogrzewanie niż te zbudowane w 1985 r. (pomimo wzrostu powierzchni mieszań (o około 10% – z 83 m2 w 1985 r. do 87 m2 w 1997 r.).

Aż 71% całkowitej ilości energii zużywanej w budynkach zużywana jest na ogrzewanie pomieszczeń.

Na ogrzewanie budynków przeznaczamy 30% całej zużywanej w kraju energii.
Dla porównania, w Niemczech udział energii zużywanej na ogrzewanie w ogólnym zużyciu energii w budynkach mieszkalnych jest jeszcze wyższy niż w Polsce i wynosi 75%. We Włoszech jest mniejszy ze względu na cieplejszy klimat i wynosi 68%. Z kolei, pomimo najbardziej surowego klimatu, najmniejszy udział występuje w Szwecji (61%), co należy przypisać dobrej izolacyjności domów w tym kraju (źródło: Odyssee, dane dla roku 2004).

Energia w postaci ciepła (albo latem chłodu), którą zużywamy do ogrzewania (albo chłodzenia) budynku nie „znika” tylko „przenika” na zewnątrz przez ściany, dach, stropy piwnic, okna oraz „wyprowadzana jest” z powietrzem wentylacyjnym.
Wyróżnić można następujące podstawowe sposoby ograniczenia strat ciepła przy ogrzewaniu/klimatyzacji budynków:

  • dobra izolacja termiczna ścian zewnętrznych, stropów, dachów, piwnic,
  • stosowanie wysokiej jakości stolarki budowlanej (okna),
  • odzysk ciepła z wentylacji,
  • poprawa sprawności źródeł ciepła – kotłów, pieców,
  • prawidłowa regulacja i eksploatacja systemów ogrzewania.